مدينه بگمارد . آنان همگى به دشمنى اين دو خاندان با على بن ابيطالب آگاه بودند ؛ زبير و طلحه در جنگ جمل « 1 » با على عليه السّلام از در دشمنى درآمدند ، عبد اللّه بن زبير نيز در حجاز خود را خليفه خواند و به آل على بن ابى طالب ، بخصوص محمد حنفيه ، « 2 » سخت گرفت و به قيام مختار ثقفى ، ياور آل على خاتمه داد . « 3 » ابو جعفر منصور اين پيشنهاد را رد كرد و گفت : « خدايت بكشد ! چه سخاوت‌مندانه نظر مىدهى ! به خدا قسم اين رأى بر من مخفى نبود ، لكن با خداوند عهد كرده‌ام كه از اهل بيتم به وسيله كسى كه دشمن مشترك من و آن‌هاست انتقام نگيرم ، اما قصد دارم يكى از راهزنان عرب را بر آن‌ها بگمارم كه هرچه را بگويم عمل كند . » منصور ، رباح بن عثمان بن حيان را والى مدينه كرد . او پسر عموى مسلم بن عقبه ، سردار يزيد بن معاويه اموى بود كه مدينه را محاصره كرد و با اهالى آن در واقعه حرّه جنگيد و بسيارى از مردم را كشت و چند روز مدينه را بر سپاهيان خود مباح كرد كه در آن خون‌ها ريختند و غارت و هتك نواميس كردند . « 4 » منصور ، رباح بن عثمان را نزد خود خواند و به او گفت كه به ولايت مدينه منصوبش كرده و به وى امر كرد اين مسئله را مخفى نگه دارد ، هم‌چنين از اقداماتى كه زياد و ابن قسرى براى يافتن محمد نفس زكيه و برادرش ابراهيم انجام داده بودند آگاهش كرد و فرمان داد شتابان به سوى مدينه حركت كند .

--> ( 1 ) . ابن قتيبه ، الامامة و السياسة ، ج 1 ، ص 62 / ابن كثير ، البداية و النهاية ، ج 7 ، ص 227 - 228 . ( 2 ) . ابن زبير تعدادى از هاشميان را از بيعت با وى خوددارى كردند ، آزار داد ، از جمله ايشان محمد بن حنفيه بود كه مكه را به سوى ناحيه رضوى ترك كرد و هم‌چنين عبد اللّه بن عباس كه به طائف كوچ كرد ( مسعودى ، مروج الذهب ، ج 3 ، ص 24 ) ( 3 ) . مصعب بن زبير كه والى برادرش عبد اللّه در عراق بود ، بر قيام مختار در جنگ حروراء خاتمه داد . ( ابن اثير ، الكامل فى التاريخ ، ج 4 ، ص 111 / مسعودى ، مروج الذهب ، ج 3 ، ص 43 ) ( 4 ) . مسلم بن عقبه سه روز مدينه را بر سپاهيان خود مباح كرد و در اين سه روز ، محله‌هاى مدينه سوزانده شد و زنان و اطفال كشته شدند . ابن قتيبه مىنويسد : مسلم هشت تن از صحابه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله را كشت و بدريان را نابود كرد و از قريش و انصار هفت صد تن را به قتل رساند ، افزون بر ده‌ها هزار نفرى كه از مردم كشت ( الامامة و السياسه ، ج 1 ، ص 152 ) ، سپس مسلم به سمت مكه حمله برد تا با ابن زبير بجنگد ، اما در ميان راه مرد . ( ابن اثير ، الكامل فى التاريخ ، ج 4 ، ص 51 )